Điểm du lịch cộng đồng xóm Mỗ thuộc xã Thung Nai, tỉnh Phú Thọ, cách trung tâm phường Việt Trì của tỉnh Phú Thọ khoảng 90km, được công nhận là điểm du lịch cộng đồng cấp tỉnh tại Hòa Bình (cũ) theo quyết định số 1419/QĐ-UBND ngày 30/7/2024 và đạt tiêu chuẩn 4 sao theo đánh giá của Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”. Là điểm đến đầy hấp dẫn, thu hút rất đông đảo du khách trong nước và nước ngoài với vẻ đẹp của phong cảnh núi non, của những ngôi nhà sàn đơn sơ, những khu vườn cây trái bạt ngàn khiến du khách mỗi khi đặt chân đến điểm du lịch cộng đồng xóm Mỗ đều cảm nhận được cuộc sống thanh bình, ấm áp của đồng bào dân tộc Mường nơi đây.
Toàn cảnh điểm du lịch cộng đồng xóm Mỗ, xã Thung Nai, tỉnh Phú Thọ
Xóm Mỗ nằm trong thung lũng, phía trên và phía dưới là những thửa ruộng bậc thang đổi màu theo mùa vụ, xung quanh là đồi núi, cư dân sinh sống chủ yếu là đồng bào dân tộc Mường. Điểm nổi bật tạo nên sức hút cho nơi đây là những ngôi nhà sàn cổ hình con rùa của người Mường; những ngôi nhà sàn này gắn với phong tục, tập quán và đời sống sinh hoạt hàng ngày của đồng bào và cũng là điểm đặc biệt trong mô hình du lịch cộng đồng ở đây. Thông thường, những ngôi nhà sàn của người dân nơi đây được xây dựng dựa lưng vào thế đất cao như sườn đồi, sườn núi để đón nhận khí trời và khô ráo hơn, thuận tiện cho cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày. Nhà sàn người Mường thường có phần sát mái là những cây tre lớn để lưu trữ lương thực và đồ dùng gia đình, không gian chính giữa là nơi sinh hoạt và nghỉ ngơi, tiếp đón khách, và phần dưới cùng là nơi nhốt gia súc và chứa dụng cụ sản xuất. Hiện nay, để phù hợp với nếp sống mới, đảm bảo vệ sinh và để đón du khách, khu vực nuôi gia súc, gia cầm đã được tách biệt, phần dưới của nhà sàn được thiết kế cao ráo, sạch sẽ, là nơi chứa đồ dùng hoặc là nơi đón tiếp khách, nơi sinh hoạt của gia đình. Bếp cũng là một phần quan trọng trong ngôi nhà sàn Mường tại đây. Bếp được coi là linh hồn của ngôi nhà và không chỉ đơn thuần là nơi chuẩn bị đồ ăn, mà còn là nơi diễn ra các hoạt động chính trong gia đình. Bếp luôn được người Mường coi trọng và giữ gìn để tiếp đón khách du lịch và tiến hành các cuộc trò chuyện thân mật, mời cơm trong không gian ấm cúng bên bếp lửa.
Những ngôi nhà sàn truyền thống nằm san sát nhau
Khi đến với bản Mỗ, du khách có thể tận hưởng không gian yên tĩnh với bầu không khí trong lành, đi bộ thăm bản, check in bên những thửa ruộng bậc thang chuyển màu theo mùa vụ, hay thăm các trang trại, xem cảnh sinh hoạt thường ngày của người dân địa phương, xem người dân dệt vải, cấy lúa, thu hoạch ngô, hoặc chăm sóc vật nuôi, đánh bắt cá dưới suối. Du khách có thể nghỉ qua đêm tại các homestay được trang bị những tiện nghi cơ bản như phòng nghỉ cộng đồng có phòng tắm nước nóng, nhà vệ sinh đảm bảo, các bữa ăn được phục vụ đa dạng theo nhu cầu của khách với các món ăn truyền thống như xôi nếp nương, cơm lam, cá suối, chả cuốn lá bưởi, gà bản địa, rau rừng, măng đắng, rượu cần, rượu chuối, rượu sắn,.. Sau bữa tối, du khách có thể trải nghiệm biểu diễn văn nghệ dân tộc hoặc đốt lửa trại. Từ xóm Mỗ, du khách có thể có lịch trình khám phá di tích anh hùng Cù Chính Lan, bản Dao đỏ, hoặc khám phá Thung Nai, Vịnh Ngòi Hoa, Đền Thác Bờ trên khu du lịch hồ Hòa Bình rộng lớn.
Du khách check in tại điểm Du lịch cộng đồng xóm Mỗ
Với vị trí địa lý thuận tiện, lợi thế có cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, hữu tình bên những nếp nhà sàn đơn sơ, đậm bản sắc dân tộc Mường cùng những tập tục, lối sống, văn hóa ẩm thực phong phú của người dân địa phương trong thời gian qua điểm đến đã thu hút hàng trăm ngàn lượt du khách trong và ngoài nước tới thăm và tìm hiểu văn hóa dân tộc Mường. Hơn hết, với sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp các ngành cơ sở hạ tầng xóm Mỗ đã từng bước được đầu tư xây dựng khang trang để phục vụ phát triển du lịch như: đường quanh xóm, bãi đậu xe, cầu qua suối, đội văn nghệ dân tộc, hướng dẫn kỹ năng đón tiếp khách và ngoại ngữ cho người dân. Từ đó, việc phát triển du lịch cộng đồng xóm Mỗ đã góp phần vào việc bảo tồn văn hóa truyền thống, mang lại sinh kế cho người dân và giúp duy trì và phát triển điểm du lịch ngày một tốt hơn./.
Bài: Bích Ngọc – Trung tâm TTXT Du lịch
Ảnh: NAG Tùng Vy
