Nằm tại phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, hồ Đại Lải là một trong những điểm đến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng nổi bật của tỉnh. Với mặt hồ rộng, bao quanh bởi đồi núi, rừng cây và những không gian xanh mát, Đại Lải mang đến vẻ đẹp yên bình, trong lành, thích hợp cho các chuyến nghỉ dưỡng ngắn ngày, đặc biệt là vào dịp cuối tuần.
Theo người dân địa phương, khởi nguyên hồ Đại Lải là một thung lũng đông dân cư, người xưa gọi đó là làng Đồng Thông. Mùa mưa lũ, nước ở các con suối chảy dồn về như thác, đồng thời lại rút đi rất nhanh, cuốn trôi theo lớp phù sa màu mỡ, làm cho đồng ruộng bị xói mòn, đất đai bạc màu vì khô cằn. Vì vậy, Bộ Thuỷ lợi đã cho khảo sát, thiết kế xây dựng hồ chứa nước Đại Lải với nhiệm vụ chủ yếu là phục vụ tưới tiêu cho đại bộ phận ruộng đồng của Kim Anh, Sóc Sơn, Hà Nội và một phần diện tích đất nông nghiệp xã Bình Tuyền. Khi có dự án làm hồ thì dân làng chuyển đi sinh sống ở ven dãy núi Tam Đảo, và một phần chuyển về các làng phụ cận thuộc Thái Nguyên. Từ khi ngôi làng “chìm xuống” đáy hồ cho đến nay, di tích duy nhất còn sót lại là nền móng cũ của ngôi chùa Thông trên Đảo Ngọc (còn gọi đảo cò hay đảo chim).
Công trình được khởi công vào năm 1959, đến năm 1963 cơ bản hoàn thành bằng sức lao động chân tay của bộ đội, nhân dân, cán bộ công nhân viên chức, các cơ quan, đoàn thể trong và ngoài xã với 2.266.100 ngày công, đào đắp được 121.900m3 đất đã tạo nên lòng hồ rộng lớn có diện tích mặt nước 525ha, chứa 26,4 triệu m3 nước. Công trình hồ Đại Lải mang lại lợi ích phát triển kinh tế, xã hội, nông lâm nghiệp, phục vụ tưới tiêu cho khoảng 2.900ha – 3.500ha đất canh tác
Nếu như Đại Lải xưa kia là một vùng đất hoang sơ, cỏ dại thì ngày nay trải qua thời gian cùng với sự tác động của con người, Đại Lải đã “chuyển mình” trở thành một điểm hẹn du lịch hấp dẫn, thu hút nhiều du khách thập phương. Đó là một “khoảng trời mơ ước” với các điểm du lịch hấp dẫn như: sân Golf Đại Lải, Đảo Ngọc, Thanh Xuân, Nhật Hằng … Trong đó, nổi bật nhất là khu nghỉ dưỡng Flamingo Đại Lải được đánh giá thuộc top 10 khu nghỉ dưỡng đẹp nhất thế giới, được vinh danh bởi hơn 60 giải thưởng uy tín trong nước và quốc tế. Khu nghỉ dưỡng này được đầu tư có hệ thống, quy mô cả về chiều rộng, chiều sâu đã, đang và sẽ thu hút các lữ khách bởi sắc xanh tự nhiên nguyên bản, hệ sinh thái nghỉ dưỡng đa dạng, đặc biệt kiến trúc xanh chính là sợi chỉ hoàn hảo kết nối con người với thiên nhiên, đây là điểm ngày càng thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước tới thăm quan, nghỉ dưỡng.
Đến với Đại Lải du khách sẽ được trải qua những cung bậc cảm xúc khác nhau: đứng từ trên dãy núi Thằn Lằn, nhìn về phía hồ, phóng tầm mắt ra xa chúng ta bắt gặp mây mờ, khói phủ, huyền ảo mà hư không, và đặc biệt là lúc chiều tà thì Đại Lải giống như một “cô gái miền sơn cước” đang e ấp kéo màn mây gần về phía chân trời…
Hồ Đại Lải còn được mệnh danh là “hồ xanh”, xanh vì rừng cây bao phủ in bóng mặt hồ, xanh vì có dòng nước sạch. Bởi hằng năm hồ lại được cung cấp một lượng nước mới từ các con suối phía Nam của dãy núi Tam Đảo đổ vào lòng hồ. Chính bởi vậy mà đạp vịt, bơi thuyền lướt trên mặt hồ là một cách trải nghiệm đầy thú vị. Mặt hồ lặng sóng, những làn nước gợn sóng nhỏ li ti tạo cho ta cảm giác yên bình đến nên thơ, nước trong như gương soi thấu đáy hồ khiến ta có thể nhìn ngắm và phát hiện những kì quan mà thiên nhiên đã chạm khắc dưới lòng hồ…
Mọc giữa lòng hồ xanh, một hòn đảo nhô lên khỏi mặt nước, với diện tích 4,8ha hòn đảo mang tên Đảo Ngọc (Đảo Chim) đã mang đến cho lữ khách một cảm xúc khó tả. Khi hoàng hôn buông xuống, du khách sẽ được ngắm nhìn những cánh cò trắng dập dìu trên nền trời xanh đã điểm thêm những nét lung linh soi bóng mặt hồ. Trong những năm gần đây nhiều loài chim quý quần tụ về ngày càng nhiều, đó chính là dấu hiệu khẳng định sự trong lành của môi sinh…
Với khoảng cách thuận tiện từ Hà Nội và hệ thống dịch vụ ngày càng hoàn thiện, Đại Lải phù hợp cho các chương trình du lịch cuối tuần, nghỉ dưỡng gia đình, du lịch nhóm, team building và trải nghiệm thiên nhiên. Mùa hè là thời điểm được nhiều du khách lựa chọn để tận hưởng không gian hồ nước và các hoạt động ngoài trời; trong khi mùa xuân, mùa thu thích hợp cho những chuyến dạo chơi, khám phá cảnh quan và nghỉ dưỡng yên tĩnh.
Với cảnh quan hồ nước thơ mộng, không gian xanh trong lành và hệ thống dịch vụ ngày càng đa dạng, Đại Lải là điểm đến lý tưởng để du khách nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng và trải nghiệm thiên nhiên, đồng thời là điểm dừng chân thuận tiện trong hành trình khám phá các điểm du lịch phía Bắc tỉnh Phú Thọ.
