Sáng ngày 26/11/2025, Sở Văn hóa,Thể thao và Du lịch Phú Thọ tổ chức hội nghị tổng kết thực hiện “Đề án gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2020 – 2025”. Dự hội nghị có đồng chí Nguyễn Viết Cường – Phó cục trưởng cục Di sản văn hóa; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành và các địa phương.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng hội nghị tổng kết

Đề án gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2020 – 2025 đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo của UBND tỉnh, sự triển khai thực hiện của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sự phối hợp chặt chẽ của UBND các huyện, thị xã, thành phố và các đơn vị sở, ban ngành, triển khai thực hiện thuận lợi, đạt được nhiều kết quả tích cực. Sau 5 năm thực hiện, về cơ bản đề án đã đảm bảo được các nội dung công việc đã đề ra theo lộ trình. Công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản nghệ thuật Hát Xoan nhận được sự đồng tình ủng hộ của các thế hệ nghệ nhân, cộng đồng dân cư nắm giữ di sản, sự hưởng ứng tích cực của các trường học trên địa bàn, đồng thời quần chúng nhân dân cũng tham gia hưởng ứng nhiệt tình góp phần lan tỏa giá trị di sản nghệ thuật Hát Xoan.

Đề án gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2020 – 2025 đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo của UBND tỉnh, sự triển khai thực hiện của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sự phối hợp chặt chẽ của UBND các huyện, thị xã, thành phố và các đơn vị sở, ban ngành, triển khai thực hiện thuận lợi, đạt được nhiều kết quả tích cực. Sau 5 năm thực hiện, về cơ bản đề án đã đảm bảo được các nội dung công việc đã đề ra theo lộ trình. Công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản nghệ thuật Hát Xoan nhận được sự đồng tình ủng hộ của các thế hệ nghệ nhân, cộng đồng dân cư nắm giữ di sản, sự hưởng ứng tích cực của các trường học trên địa bàn, đồng thời quần chúng nhân dân cũng tham gia hưởng ứng nhiệt tình góp phần lan tỏa giá trị di sản nghệ thuật Hát Xoan.

Bà Trần Thị Minh Lợi – Phó giám đốc SVHTT&DL phát biểu tại hội nghị

Thực hiện các nhiệm vụ của đề án, giá trị di sản văn hóa phi vật thể Hát Xoan đã được truyền thông mạnh mẽ trên các chương trình, ấn phẩm, các nền tảng mạng xã hội như: website, Zalo, Facebook, TikTok, Youtube… với các thể loại: Tin, bài, ảnh, tin truyền hình, chương trình trên sóng phát thanh, truyền hình, infographic, emagazine…, phim khoa học song ngữ Việt Anh… Xây dựng phần mềm quản lý tư liệu, lưu trữ tài liệu trong usb, ổ cứng… ở dạng số hóa để truy cập dễ dàng cho nghiên cứu và giáo dục di sản, đồng thời tăng cường công tác bảo tồn, tra cứu và phổ biến các bài bản hát Xoan.

Các câu lạc bộ hát Xoan được phát huy tối đa khi tổ chức các lễ hội truyền thống gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan. Tỉnh Phú Thọ chú trọng công tác duy trì và phục hồi, tạo không gian văn hóa cho cộng đồng thực hành, trình diễn, trao truyền di sản. Trong giai đoạn 2020 – 2025, các di tích liên quan đến Hát Xoan tiếp tục được quan tâm, hỗ trợ tu bổ, tôn tạo. Các phường Xoan gốc đã có đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất để tổ chức truyền dạy, thực hành nghi lễ, trình diễn Hát Xoan gắn với thờ cúng các Vua Hùng. Đây là điều kiện quan trọng để bảo tồn không gian Hát Xoan, duy trì và phát triển lễ hội gắn với Hát Xoan, đảm bảo sự phát triển bền vững của di sản Hát Xoan đáp ứng nhu cầu thực hành di sản của cộng đồng các làng Xoan. Từ đây, Hát Xoan được phổ biến rộng rãi, dần trở thành trải nghiệm văn hóa dân gian được ưa chuộng của du khách trong và ngoài nước trong hành trình về với Đất Tổ.

Tại 04 phường Xoan gốc, công tác truyền dạy và thực hành di sản Hát Xoan được thực hiện thường xuyên, bài bản. Nghệ nhân Hát Xoan duy trì truyền dạy cho các thành viên trong phường vào buổi tối các ngày thứ 7 và chủ nhật. Riêng đối với đối tượng học sinh, tập trung truyền dạy vào dịp nghỉ hè. Việc truyền dạy và thực hành Hát Xoan được thực hiện một cách tự nguyện, số người yêu thích và có nhu cầu học Hát Xoan không ngừng tăng, không chỉ trong phạm vi dòng họ hay các làng Xoan gốc mà còn lan tỏa ra hầu khắp các địa phương. Trong giai đoạn 2020-2025, đã triển khai tổ chức được 28 lớp truyền dạy hát Xoan cho các đối tượng: Hạt nhân các CLB hát Xoan và dân ca Phú Thọ; Giáo viên dạy âm nhạc trong các trường Mầm non, Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh… với 995 học viên tham gia.

Xây dựng Hát Xoan trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng vùng Đất Tổ hấp dẫn thu hút đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế là một trong những nhiệm vụ thành công của đề án. Đặc biệt với sản phẩm du lịch “Hát Xoan làng cổ”, các chương trình du lịch được thiết kế kết hợp trình diễn Hát Xoan, giới thiệu văn hóa ẩm thực, trò chơi dân gian, sản phẩm làng nghề tại làng cổ Hùng Lô (làm bánh chưng, giã bánh giầy…). Xây dựng mô hình du lịch học đường gắn với di sản Hát Xoan, qua đó giáo dục truyền thống và quảng bá di sản tới thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị đồng chí Nguyễn Viết Cường – Phó cục trưởng cục Di sản văn hóa, đề nghị ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Phú Thọ tiếp tục rà soát tham mưu Bộ xây dựng cơ chế chính sách để phát huy giá trị di sản Hát Xoan; Có trách nhiệm để bảo tồn và phát huy các giá trị của Hát Xoan, qua đó, làm tốt công tác sưu tầm, hệ thống hóa các dữ liệu của Hát Xoan; Chú trọng công tác tuyên truyền, quảng bá cho các giá trị của Hát Xoan. Đồng thời, tạo môi trường để phát huy giá trị di sản nghệ thuật Hát Xoan. Xây dựng nguồn nhân lực để bảo tồn và phát huy các giá trị của Hát Xoan. Đây là giá trị nghệ thuật truyền thống, nên công tác lan tỏa và nhân rộng các giá trị của Hát Xoan là hết sức quan trọng, nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản nghệ thuật Hát Xoan trong bối cảnh hiện nay.

Nhân dịp này, UBND tỉnh đã trao tặng Bằng khen, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng giấy khen cho nhiều cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan Phú Thọ giai đoạn 2020 – 2025./.

1 số hình ảnh:

Bài: Bích Ngọc – Trung tâm TTXT Du lịch