Ngày 03/3/2026 tức ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, trên cánh đồng Lú, khu vực Đàn Tịch Điền thuộc phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ đã diễn ra lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Đây là lễ hội duy nhất mang tính đặc trưng, tiêu biểu khởi thủy nghề trồng lúa nước của cư dân nông nghiệp Việt Nam, gắn liền với thời đại Hùng Vương. Dự buổi lễ có đồng chí Phùng Thị Kim Nga – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Văn phòng UBND tỉnh; lãnh đạo phường Việt Trì cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga dâng hương tại lễ hội

(Ảnh: Cổng TTĐTPT)

Truyền thuyết kể rằng, thấy vùng ven sông này sau mỗi lần nước dâng, đất đai được phù sa bồi thêm màu mỡ, Vua Hùng mới gọi dân đến để dạy cách đắp bờ giữ nước. Một hôm, các con gái Vua Hùng theo dân đi đánh cá bên sông, thấy chim từng đàn bay lượn khắp bãi, chợt có một con chim thả bông lúa rơi trên mái tóc một Mị nương. Nàng đem bông lúa về trình với cha. Vua Hùng bấy giờ cho là điềm lành, liền bảo các Mị nương ra bãi tuốt các bông lúa đó đem về. Mùa xuân, Vua cùng con dân đem các hạt ra đồng. Vua xuống bãi, lấy que nhọn chọc lỗ để tra hạt. Khi mạ lên, dân không biết cấy trồng nên Vua Hùng đã nhổ mạ lên, đem tới những trà ruộng, lội xuống cấy cho dân xem. Các Mị nương và nhân dân thấy vậy cùng làm theo.

Đời sau, nhân dân nhớ công ơn Vua Hùng đã tôn làm ông Tổ nghề nông và dựng Đàn Tịch Điền quay lưng về hướng Tây Nam ngay trên mỏm đất Vua ngồi khi dạy dân cấy lúa; đặt kho lương thực trên đồi Lúa, để rạ ở đồi Rơm, đặt tên chợ là Chợ Lú thuộc phường Việt Trì ngày nay.

Toàn cảnh hoạt động tái hiện Vua Hùng dạy dân cấy lúa

trên cánh đồng Lú, Đàn Tịch Điền

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa năm 2026 gồm 2 phần: phần lễ với các nghi thức từ Cáo yết, cúng Thần Nông, hoạt động tế lễ, đặc biệt là phần tái diễn “Vua Hùng dạy dân cấy lúa” được lãnh đạo cấp ủy, chính quyền phường Việt Trì cùng nhân dân tiến hành đầy đủ, trang nghiêm. Phần hội với hoạt động như: thi gói, nấu bánh Chưng, giã bánh Giầy, thi cấy lúa với sự tham gia của hai đội thi là người dân phường Việt Trì,…

Lễ tế được tổ chức bài bản, trang nghiêm

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa mang ý nghĩa lớn. Đó là triết lý trị quốc bằng sự gần dân, là tinh thần coi trọng nông nghiệp – gốc rễ của quốc gia. Hình ảnh tái hiện Vua Hùng xuống ruộng dạy dân cấy lúa không chỉ là một nghi thức lễ hội, mà là biểu tượng thiêng liêng của cội nguồn văn minh lúa nước. Từng động tác cấy mạ, từng nhịp bước trên thửa ruộng bùn lấm tay chân, gợi nhắc về một thời cha ông lấy cần cù làm sức mạnh, lấy đất đai làm nền tảng tồn sinh. Nghi thức tái hiện Vua Hùng dạy dân cấy lúa như một cách “giữ hồn đất Tổ”. Hình ảnh ấy lặng lẽ gieo vào lòng người niềm tự hào về cội nguồn, về truyền thống lao động bền bỉ của dân tộc Việt.

Tái hiện lại hình ảnh Vua Hùng xuống đồng dạy dân cấy lúa

Giữa nhịp sống hiện đại, khi đô thị hóa dần lấn át những thửa ruộng quê, câu chuyện Vua Hùng dạy dân cấy lúa càng trở nên ý nghĩa. Bởi đó không chỉ là ký ức lịch sử, mà còn là lời nhắc nhở về giá trị của lao động chân chính, của sự gắn kết cộng đồng và trách nhiệm gìn giữ di sản.

Một số hình ảnh tại lễ hội:

Nghi thức hóa sớ

Nghi thức cúng Thần Nông

Đông đảo nhân dân và du khách tham dự lễ hội

Tái hiện hình ảnh Vua Hùng dạy dân cấy lúa

Hai đội tham gia thi cấy lúa

Bài Bích Ngọc – Trung tâm TTXTDL

Ảnh: NAG Tùng Vy