Ngày 31/1, tại Sân vận động xóm Xà Lính, Uỷ ban nhân dân xã Pà Cò long trọng tổ chức lễ khai mạc Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Pà Cò năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa truyền thống có ý nghĩa đặc biệt, mở đầu cho mùa lễ hội đầu Xuân của đồng bào Mông nơi vùng cao, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Tới dự và chung vui với Nhân dân xã Pà Cò có đồng chí Bùi Đức Hinh – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy: Nguyễn Minh Tuấn – Giám đốc Công an tỉnh; Nguyễn Hải – Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo. Cùng dự có đồng chí Đặng Bích Ngọc – Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, cùng lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh và đông đảo Nhân dân, du khách thập phương.

Xã Pà Cò hiện có trên 11.500 nhân khẩu, sinh sống tại 18 thôn, xóm, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm khoảng 65% dân số. Theo các tài liệu nghiên cứu dân tộc học, người Mông trước đây vốn là cư dân du canh, du cư, gắn bó mật thiết với núi rừng và mang đậm thế giới quan, vũ trụ quan theo tín ngưỡng vạn vật hữu linh. Trong quan niệm của người Mông, vũ trụ gồm ba tầng, bốn thế giới; cao nhất là “Giàng” – thế giới của trời, tiếp đến là thế giới tổ tiên và các thần linh cai quản muôn vật, muôn loài. Từ nhận thức đó, Lễ hội Gầu Tào ra đời như một nghi lễ tín ngưỡng quan trọng, nhằm cầu phúc, cầu mệnh, cầu mùa, cầu sự sinh sôi và bình yên cho bản làng.

Phát biểu tại lễ khai hội, đồng chí Sùng A Chênh – Bí thư Đảng ủy xã Pà Cò nhấn mạnh: Năm 2026 là năm đầu tiên Lễ hội Gầu Tào được tổ chức với quy mô cấp xã sau sáp nhập đơn vị hành chính; đồng thời cũng là năm thứ 10 lễ hội được tổ chức thường niên. Điều này khẳng định sự quan tâm sâu sắc của các cấp, ngành đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông. Lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tâm linh của Nhân dân mà còn là dịp để quảng bá lịch sử, văn hóa, tiềm năng du lịch của địa phương đến với du khách, tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho Nhân dân đón năm mới 2026.

Lễ hội Gầu Tào gồm hai phần chính là phần lễ và phần hội. Phần lễ nổi bật với nghi thức dựng cây nêu – biểu tượng cây thiêng nối trời với đất. Cây nêu được dựng trên bãi đất rộng, bằng phẳng, ngọn cây luôn hướng về phía Đông – hướng sinh và hướng Mặt Trời, thể hiện ước vọng sinh sôi, mùa màng bội thu. Nghi lễ cúng cây nêu được tổ chức trang nghiêm với các lễ vật truyền thống, cầu mong thần linh phù hộ cho bản làng yên vui, mưa thuận gió hòa, cuộc sống no đủ. Phần hội diễn ra sôi nổi với các điệu múa vòng quanh cây nêu theo nhịp khèn của trai gái, già trẻ bản Mông. Tiếng khèn biểu tượng văn hóa, tâm linh thiêng liêng của người Mông vang lên hòa quyện cùng không khí rộn ràng ngày hội. Bên cạnh đó, còn diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc như: múa khèn, thi giã bánh giầy, tham quan gian hàng trưng bày, thi ném pao và các trò chơi dân gian truyền thống của đồng bào dân tộc Mông…

Lễ hội Gầu Tào không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, đời sống tâm linh của nhân dân mà còn là dịp quan trọng để địa phương quảng bá hình ảnh, giới thiệu lịch sử, văn hóa và tiềm năng phát triển du lịch của xã Pà Cò đến với du khách trong nước và quốc tế; kết nối các điểm đến tham quan trong khu vực, làm phong phú thêm chuyến đi đến Pà Cò những ngày Xuân mới qua đó góp phần xây dựng đời sống văn hóa cơ sở lành mạnh, tạo không khí vui tươi, phấn khởi để nhân dân đón Xuân mới Bính Ngọ 2026.

Đây là sự kiện văn hóa quan trọng, thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân địa phương và du khách trong, ngoài tỉnh, góp phần tôn vinh, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn.

Một số hình ảnh tại Lễ hội Gầu Tào:

Bài và ảnh: Bích Ngọc – Trung tâm TTXT Du lịch